Thời tiết những tháng đầu năm 2026 so với năm ngoái: Ấm hơn, nắng nóng xuất hiện sớm

Dữ liệu và chỉ số chính

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia và các nguồn tổng hợp (Vietnam.vn, VietnamPlus, Báo Hưng Yên), dữ liệu so sánh tháng 1-3 giữa hai năm như sau:

• Năm 2025: Không khí lạnh hoạt động mạnh hơn trung bình nhiều năm; nhiều đợt rét đậm, rét hại tập trung giữa tháng 1, kéo dài đến hết tháng 2; sương muối, băng giá tại vùng núi phía Bắc; nhiệt độ xấp xỉ trung bình nhiều năm; lượng mưa Bắc Bộ 20-40mm (xấp xỉ TBNN).
• Năm 2026: Mùa Đông 2025-2026 có xu thế ấm hơn TBNN; tháng 1/2026 nhiệt độ Bắc Bộ cao hơn TBNN 0,5-1°C; rét đậm rét hại vẫn xuất hiện nhưng ít gay gắt hơn; từ nửa cuối tháng 2 đến đầu tháng 3: mưa phùn, sương mù; nắng nóng xuất hiện sớm: Tây Bắc Bộ từ tháng 3, Đông Nam Bộ từ cuối tháng 2-đầu tháng 3; lượng mưa Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cao hơn TBNN, có mưa trái mùa.

Diễn biến thị trường theo kỳ

Tháng 1: Năm 2025, miền Bắc chịu nhiều ngày rét đậm rét hại, không khí lạnh mạnh hơn TBNN. Năm 2026, nhiệt độ Bắc Bộ cao hơn TBNN 0,5-1°C, rét đậm rét hại vẫn có nhưng mức độ và thời gian ít gay gắt hơn. Ngày 1/1/2026, Bắc Bộ nhiệt độ thấp nhất 11-14°C (vùng núi 8-11°C, núi cao dưới 7°C), Bắc Trung Bộ 13-16°C.

Tháng 2: Năm 2025, rét đậm rét hại kéo dài đến hết tháng 2, sương muối và băng giá tại vùng núi. Năm 2026, từ nửa cuối tháng 2 đến đầu tháng 3 xuất hiện mưa phùn và sương mù; nắng nóng cục bộ bắt đầu ở Đông Nam Bộ từ cuối tháng 2.

Tháng 3: Năm 2025, hoạt động không khí lạnh xấp xỉ TBNN. Năm 2026, nắng nóng xuất hiện ở Tây Bắc Bộ; Nam Bộ lượng mưa tăng (30-70mm); Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có mưa trái mùa trong mùa khô.

Phân tích động lực kỹ thuật

Sự khác biệt giữa hai năm phản ánh biến động tự nhiên của khí hậu và có thể liên quan đến các mode khí hậu như ENSO, dao động áp cao Siberi. Năm 2025, không khí lạnh từ phía Bắc tràn xuống mạnh và kéo dài; năm 2026, xu thế ấm hơn cho thấy cường độ và tần suất các đợt không khí lạnh giảm so với cùng kỳ.

Nắng nóng xuất hiện sớm ở Nam Bộ và Tây Bắc Bộ năm 2026 phù hợp với xu hướng chuyển mùa nhanh hơn. Theo dự báo dài hạn, năm 2026 có thể ghi nhận nắng nóng gay gắt hơn và tiềm ẩn các hiện tượng bất thường—cần theo dõi các bản tin cập nhật từ Trung tâm Dự báo KTTV Quốc gia.

Kịch bản diễn biến ngắn hạn

Kịch bản cơ sở: Từ tháng 4-6/2026, nhiệt độ các khu vực xấp xỉ TBNN; nắng nóng xuất hiện ở Bắc Bộ và Trung Bộ từ tháng 4; Bắc Bộ tháng 6 lượng mưa cao hơn TBNN 5-15%; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ lượng mưa cao hơn TBNN.

Lưu ý: Giai đoạn chuyển mùa (tháng 4-5) cần đề phòng mưa vừa, mưa to, dông lốc, mưa đá tăng mạnh. Ít khả năng bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông trong quý I, nhưng cần đề phòng dông, lốc, sét, mưa đá cục bộ.

Kết luận

• Thời tiết những tháng đầu năm 2026 ấm hơn năm 2025: mùa Đông 2025-2026 có xu thế ấm hơn TBNN, nhiệt độ Bắc Bộ tháng 1 cao hơn 0,5-1°C.
• Năm 2025: không khí lạnh mạnh hơn, nhiều đợt rét đậm rét hại kéo dài; năm 2026: rét đậm rét hại vẫn có nhưng ít gay gắt, mưa phùn sương mù từ nửa cuối tháng 2.
• Nắng nóng xuất hiện sớm năm 2026: Đông Nam Bộ từ cuối tháng 2, Tây Bắc Bộ từ tháng 3.
• Lượng mưa: năm 2026 Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cao hơn TBNN, có mưa trái mùa; cần đề phòng dông lốc, mưa đá trong giai đoạn chuyển mùa tháng 4-5.